Pijnvrij spelen: ergonomisch advies en hulpmiddelen voor muzikanten
Nekklachten na een repetitie, schouderklachten tijdens het spelen, rugpijn achter het drumstel: veel muzikanten kennen het. Pijn hoort niet bij muziek maken. Bij Adams vind je ergonomische hulpmiddelen, de mogelijkheid om je instrument op maat aan te laten passen en persoonlijk advies van revalidatiearts Vera Baadjou.
Veel muzikanten spelen met klachten: dat hoeft niet.
Uit onderzoek van Vera Baadjou blijkt dat 67% van de conservatoriumstudenten musculoskeletale klachten ervaart: in de nek, schouders, armen of rug. De meeste klachten worden niet veroorzaakt door te veel of te lang spelen, maar door een verkeerde houding.
Wie vroeg ingrijpt, voorkomt dat een kleine klacht een hardnekkig probleem wordt.
Vera Baadjou
Vera Baadjou is revalidatiearts en gespecialiseerd in lichamelijke klachten bij muzikanten. Ze ziet blazers, drummers, gitaristen en pianisten: elk instrument stelt zijn eigen eisen aan het lichaam. Ze helpt met oefeningen, hulpmiddelen en houdingsadvies. Vaak maken kleine aanpassingen al een groot verschil. Haar wetenschappelijke werk richt zich op het verbeteren van de gezondheid van musici en het belang van preventie door correcte houding en ergonomische hulpmiddelen.
Vera heeft een inloopspreekuur bij Adams Music Centre Ittervoort. Heb je een complexere klacht? Via een verwijzing van je huisarts kun je ook direct bij RAP terecht voor een uitgebreider medisch consult.
Ervaar jij als musicus aanhoudende klachten bij je muziekbeoefening? Raadpleeg dan altijd je huisarts.
Instrumentaanpassingen voor spelers met een beperking
Sommige muzikanten kunnen hun instrument niet meer of lastiger bespelen door een lichamelijke beperking, een aandoening of een blessure. Adams heeft eigen productiefaciliteiten en kan instrumenten aanpassen. Een voorbeeld is het ombouwen van een instrument van rechtshandig naar linkshandig. Wat verder mogelijk is, verschilt per instrument en situatie. Neem contact op voor een persoonlijk gesprek.
Een goede houding
Veel muzikanten ervaren wel eens pijn, stijfheid of tintelingen tijdens of na het spelen. Het is een wijdverbreid misverstand dat musiceren gepaard moet gaan met afzien. Er is aangetoond dat de meeste blessures niet worden veroorzaakt door te veel / te lang spelen, maar door een onjuiste houding tijdens het spelen. Pijn is een alarmsignaal van het lichaam dat er iets mis is met de speelhouding of de belasting.
Een praktische tip van Vera: pak eerst een goede zithouding, en breng dan het instrument naar je toe. Wie het andersom doet, trekt onnodig zijn nek en schouders scheef.
Wat is de juiste houding?
Zorg ervoor dat je rechtop zit of staat tijdens het spelen. Voor een zittende houding plaats je beide voeten stevig op de grond. Wanneer je staat moeten je voeten recht onder je heupen staan. Span je bil- en buikspieren lichtjes aan en vermijd een holle of bolle rug. Een goede speelhouding draagt bij aan een vrije en efficiënte ademhaling, wat de toonvorming, het dynamische bereik en het algehele uithoudingsvermogen beïnvloedt.
Om je borstkas te openen, ontspan je de schouders en trek je ze lichtjes naar achteren. Houd je hoofd rechtop, alsof je een marionet bent die aan een touwtje hangt. Om je houding te controleren, kun je met je duim en wijsvinger een 'L' maken en je duim op de bovenkant van je borstbeen en je kin op je wijsvinger plaatsen. Las regelmatig een pauze in om je lichaam te strekken en van houding te veranderen.
Waarom heb ik een ergonomisch hulpmiddel nodig?
Ergonomische hulpmiddelen zijn ontworpen om de spanning in de spieren, gewrichten en pezen te verminderen die wordt veroorzaakt door eenzijdige of onnatuurlijke houdingen. Ze helpen bij het aannemen van een correcte houding en zorgen ervoor dat het gewicht van het instrument wordt verdeeld over grotere spiergroepen, waardoor de belasting op kwetsbare delen zoals de handen, polsen en nek wordt verminderd.
Ergonomische oplossingen zijn er niet alleen voor mensen met klachten - ze helpen elke muzikant om langer en comfortabeler te spelen en bevorderen een betere speeltechniek en ademhaling. Door het verminderen van fysieke spanning kunnen muzikanten zich beter concentreren op hun muzikale expressie en techniek, wat leidt tot een betere klank en meer speelplezier. Voorkomen is immers beter dan genezen.
Hulpmiddelen voor blazers
Voor veel blaasinstrumenten zijn draagriemen en harnassen de meest effectieve manier om het gewicht te verdelen en vermoeidheid te voorkomen bij het spelen. Deze blaasinstrumentaccessoires maken het verschil tussen een pijnlijke en een plezierige speelervaring.
Nekkoorden
Deze traditionele draagriem blijft populair vanwege zijn eenvoud en draagbaarheid. Een goed nekkoord verdeelt het gewicht van het instrument over de nek en schouders, wat helpt bij het verbeteren van het speelcomfort bij blaasinstrumenten.
Harnassen
Voor zwaardere instrumenten of langdurig spelen bieden harnassen superieure ondersteuning. Het harnas verdeelt het gewicht over de hele romp, wat resulteert in minder belasting op de nek.
Steunen
Naast draagriemen zijn er verschillende steunen beschikbaar die specifieke lichaamsonderdelen ontlasten en de ergonomie muziek verbeteren.
Duim- en Vingersteunen
Voor klarinettisten, fluitisten en hoboïsten zijn duim en vingersteunen vaak handig om het instrument gemakkelijker en zekerder vast te houden. Om misschien zelfs om pijn in de duim na het klarinetspelen te voorkomen.
Vloer- en Buiksteunen
Voor verschillende blaasinstrumenten zijn er specifieke steunoplossingen beschikbaar. Een trompet steun, zoals de Ergobrass trompet steun of Trumpetholder PRO, kan helpen bij comfortabel spelen door het gewicht van het instrument op te vangen. Deze ondersteuning is niet beperkt tot alleen trompet - we bieden steunen voor een breed scala aan blaasinstrumenten, van saxofoon en klarinet tot hoorn, trombone, fagot en fluit. Elke steun is speciaal ontworpen voor de unieke vorm en gewichtsverdeling van het betreffende instrument.
Hulpmiddelen voor drummers
Een goede zithouding begint bij de juiste drumkruk. Adams heeft drie uitvoeringen.
- Een ronde kruk is standaard. Hij biedt geen extra ondersteuning voor de houding.
- Een zadelkruk heeft een voorwaarts aflopend zitoppervlak. Het bekken kantelt daardoor licht naar voren, wat de lage rug ontlast. Dit type is geschikt voor drummers die regelmatig achter het stel zitten of last hebben van rugklachten.
- Een kruk met rugleuning biedt de meeste ondersteuning bij langdurig spelen of voor drummers met bestaande rugklachten.
Heb je klachten die aanhouden? Dan is een afspraak met Vera Baadjou aan te raden. [LINK]
Advies bij Adams
Bij Adams spelen de specialisten zelf instrumenten en denken ze graag mee over de beste oplossing voor jouw situatie. Of je nu op zoek bent naar een ergonomisch hulpmiddel, een instrumentaanpassing overweegt of gewoon wilt weten welke kruk bij jouw speelstijl past: je bent welkom in onze winkels in Ittervoort en Lummen.
Heb je een specifieke klacht en wil je medisch advies? Schrijf je in voor het inloopspreekuur van Vera Baadjou via [LINK].
Veelgestelde vragen
Waarom krijg ik nekpijn van muziek maken?+
Nekpijn bij muzikanten ontstaat meestal niet door te veel spelen, maar door een ongunstige hoofdpositie tijdens het spelen. Wie het instrument naar zich toe brengt in plaats van zichzelf naar het instrument te bewegen, vermijdt veel onnodige spanning in nek en schouders. Een ergonomisch hulpmiddel of aanpassing van de duimsteun kan al een merkbaar verschil maken.
Is het normaal dat mijn duim pijn doet na het klarinet spelen?+
Duimpijn na het klarinet spelen komt vaak voor, maar is niet normaal. De duim draagt het gewicht van het instrument en staat daarbij langdurig in een gespannen stand. Een ergonomische duimsteun verdeelt het gewicht beter en maakt een ontspannen polsstand mogelijk. Houdt de pijn aan, dan is advies van een specialist verstandig.
Wat is het verschil tussen een nekkoord en een harnas?+
Een nekkoord verdeelt het gewicht van het instrument over de nek en schouders en is geschikt voor lichtere instrumenten of kortere speelsessies. Een harnas verdeelt het gewicht over de hele romp en ontlast de nek aanzienlijk. Voor zwaardere instrumenten of langdurig spelen is een harnas de betere keuze.
Welke drumkruk is het beste voor mijn rug?+
Dat hangt af van je klachten en speelfrequentie. Een zadelkruk kantelt het bekken licht naar voren, wat de lage rug ontlast, geschikt voor drummers die regelmatig achter het stel zitten. Een kruk met rugleuning biedt de meeste ondersteuning bij langdurig spelen of bij bestaande rugklachten. Een ronde kruk biedt geen extra rugondersteuning.
Hoe zit ik goed achter het drumstel?+
Stel de kruk zo af dat je knieën in een hoek van ongeveer 90 graden staan en je voeten vlak op de grond of de pedalen rusten. Zorg dat je rug recht is en je schouders ontspannen. Houd je polsen zo recht mogelijk tijdens het spelen. Vermijd onnodige meebewegingen van ellebogen of schouders.
Wat is de juiste houding bij het bespelen van een blaasinstrument?+
Zit of sta rechtop met een rechte rug en ontspannen schouders. Houd het hoofd recht en breng het instrument naar je toe, niet je lichaam naar het instrument. Zo voorkom je spanning in nek en schouders. De positie van de duimsteun bepaalt mede hoe pols en onderarm worden belast.
Kan ik mijn instrument laten aanpassen als ik een beperking heb?+
Ja. Adams heeft eigen productiefaciliteiten en kan instrumenten aanpassen voor spelers met een lichamelijke beperking, aandoening of blessure. Een bekend voorbeeld is het ombouwen van een instrument van rechtshandig naar linkshandig. Wat verder mogelijk en betaalbaar is, verschilt per instrument en situatie. Neem contact op voor een persoonlijk gesprek.